ΣΦΑΓΕΙΟ – του Κυριάκου Αναστασίου


Θυμάσαι πώς το είχες πει τότε ; ¨ Κάποτε θα μας βρουν όλους νεκρούς . Θα τους παρακαλάμε να μας θάψουνε για να μη κρυώνουμε άλλο, αλλά εκείνοι δε θα μας πιστεύουν. Θα νομίζουνε ότι τους λέμε ψέματα για να γλυτώσουμε ¨.
Τώρα λοιπόν που πέρασε ο καιρός και εσύ έχεις φύγει, δικαιώνεσαι. Σταδιακά , βέβαια, αλλά δικαιώνεσαι. Όπου και να γυρίσεις το κεφάλι σου βλέπεις ένα μόνο πράγμα. Θάνατο. Θάνατο βιολογικό, θάνατο ψυχικό, θάνατο της ελπίδας ( κοινότυπο πλέον), θάνατο της φαντασίας, θάνατο της θέλησης, θάνατο της αγάπης, θάνατος παντού. Θαρρείς και είναι σύνθημα σε τοίχο μιας άλλης εποχής. ΘΑΝΑΤΟΣ ΠΑΝΤΟΥ.
Διαπιστώσαμε λίγο αργά, πως τίποτα πια δεν είναι με το μέρος μας. Όλοι μας γύρισαν τη πλάτη και όταν δε τους κοιτάμε μας φτύνουνε αλλά εμείς ακόμη νομίζουμε πως το πάει για βροχή και άρχισε να σιγοψιχαλίζει. Τελικά γιατί να καταντήσουμε έτσι αρχίζουν όλοι και αναρωτιούνται. Γιατί από εκεί που τα είχαμε όλα φτάσαμε στο σημείο να παρακαλάμε το νεκροθάφτη να ξεκινήσει να σκάβει το λάκκο μας;
Εξηγήσεις μπορούν να δοθούν αρκετές και γεμάτες κλάψα και μιζέρια Το μόνο εύκολο άλλωστε. Ας πάμε λίγο πίσω, όπως θα έκανε και κάποιος έμπειρος και αναγνωρισμένος τζουτζές της εξουσίας – βάλε τη λέξη δημοσιογράφος.
1974, Ελλάδα. Πτώση της χούντας. Μια μεγάλη ανάσα για όλους τους πολίτες αυτού του κράτους εκτός από αυτούς που είχαν βολευτεί και επιπλέον κονόμησαν κανένα διαμερισματάκι ή ακόμη καλύτερα συγκρότημα τέτοιων. Όλοι στους δρόμους με αιτήματα, με όνειρα για ένα καλύτερο αύριο, για ένα επίπεδο ζωής δημοκρατικό και φιλελεύθερο. Μάτια που βγάζουν φλόγες, χέρια που πετάνε φλέβες από σφίξιμο, οργή, ορμή και ένα λαρύγγι που δε κουράζεται να ουρλιάζει συνθήματα κοινού τόπου τότε για ένα λαό που αρχίζει να ζει κάτι από τη δική του Αναγέννηση και Διαφωτισμό αιώνες αργότερα. Αριστερές, φιλελεύθερες και ανθρωποκεντρικές ιδεολογίες εμφυτευμένες στη συνείδηση αρκετών και απώτερος σκοπός πια, η αναζήτηση της ιδανικής ή έστω της πιο κοντά σε αυτής διαβίωσης. Ο Μάης του ΄68 και τα συνθήματά του κάνουν εμφάνιση σε μια χώρα πεινασμένη για ισότητα και ισονομία με λίγα χρόνια διαφορά. Κάτι δείχνει να κινείται;
1981, Ελλάδα. Έρχεται η αλλαγή. Ανδρέας Παπανδρέου, σοσιαλισμός και ΠΑΣΟΚ στην εξουσία. Μαζί με το ΠΑΣΟΚ έρχονται στην εξουσία όμως και άνθρωποι που είχαν μέσα τους κατάλοιπα άλλων εποχών, ένστικτα επιβίωσης βγήκαν στον αφρό, μνησικακίες και επιθετικές τάσεις προς τους άλλους που τόσα χρόνια τους είχαν στην απ΄έξω. Βεντετισμός, ρεβανσισμός, εκδίκηση. Τώρα ήρθε η σειρά μας κουφάλες και θα φάμε αχόρταγα. Ήρθαν οι κλαδικές, οι συνδικαλιστές μετατράπηκαν σε όργανα του κράτους, οι πολιτικά βαμμένες παρατάξεις εισχώρησαν στα Πανεπιστήμια τόσο μεταξύ φοιτητών αλλά και μεταξύ καθηγητών. Παράλληλα ξεκίνησαν να έρχονται οι πρώτες βοήθειες από τας Ευρώπας με σκοπό τη βοήθεια της χωράς για δημιουργία υποδομών παραγωγικών μονάδων ιδιωτικών και κρατικών, αλλά φευ. Χιλιάδες χρηματικά πακέτα φαγώθηκαν κάπου μεταξύ σοσιαλισμού και ζιβάγκο… Έτσι ήρθε η πρώτη απογοήτευση. Βέβαια η απογοήτευση αυτή φανερώθηκε 30 χρόνια αργότερα διότι εκείνες τις εποχές όλοι ( οι περισσότεροι είναι το σωστό) είχαν το στόμα τους κλειστό από τη μάσα. Κανένας δε διαμαρτυρόταν για τις πλασματικές εικόνες πλούτου που παρουσιάζονταν μεταξύ των Ελλήνων που παρόμοιες δεν είχαν δει ποτέ τους.
Όλα τα ωραία όμως έχουν το τέλος τους. Δυο τετραετίες θεωρήθηκαν αρκετές για να έρθει η αλλαγή στη χώρα από το εκλογικό σώμα και έτσι η χώρα οδηγείται σε νέα κυβέρνηση.
1989, Ελλάδα. Το σωτήριο και βρώμικο για πολλούς έτος. Οικουμενική κυβέρνηση. Στο βάθος Μητσοτάκης. Σκάνδαλο Κοσκωτά και περίοδος ¨κάθαρσης¨ του πολιτικού σκηνικού. Ο Σαββόπουλος μεταλλάσσεται. Μάταια όλα. Η οικογενειοκρατία έχει βάλει τις βάσεις της ήδη στο παραπέτασμα που στήνεται και η μίζα αρχίζει να καθιερώνεται σε δημόσιες υπηρεσίες. Δειλά κάνουν την εμφάνισή τους οι λέξεις αποκρατικοποίηση- ιδιωτικοποίηση. Κρατικοδίαιτα γουρούνια αρχίζουν να στήνουν αντίσκηνα στο σβέρκο χιλιάδων αμνών που παραμένουν σιωπηλοί. Καρεκλοκένταυροι τυχάρπαστοι και ανίκανοι αναλαμβάνουν πόστα ζόρικα και με βαριά κουμάντα. Η σήψη έχει ξεκινήσει για τα καλά.
1993, Ελλάδα. Η μνήμη όταν επιστρέφει εκδικείται, όχι όμως εδώ. Άμεση επαναφορά του Ανδρέα Παπανδρέου στην εξουσία με όλο το γνωστό επιτελείο του ΠΑΣΟΚ που πριν τέσσερα χρόνια ο λαός του είχε χρεώσει τόσα δεινά. Το έργο δεν αλλάζει. Οι θεατές ομοίως. Πάρτι στα υπουργεία, πάρτι στις δημόσιες υπηρεσίες. Η λεγόμενη γενιά του Πολυτεχνείου πιο ώριμη από ποτέ, ζει τα φοιτητικά της αιτήματα. Γλεντοκόπημα σε μια χώρα- έρμαιο στα χέρια τοκογλύφων που δάνειζαν χωρίς πρόβλημα ξέροντας πως κάποια στιγμή θα αρμέξουν και με το παραπάνω τις οφειλές από μια αγελάδα που αν και ισχνή φαντάζει τετράπαχη. Αρχηγός χώρας σε ερωτική γεροντοδιέγερση, υπουργοί μετονόμαζαν τα μπουζουξίδικα σε πολιτιστικά κέντρα και ιδιοκτήτες μέσων Μ.Μ.Ε. γίνονται οι καλύτεροι συνέταιροι και συμβουλάτορες των κομμάτων εξουσίας και μη.
Το σκυλάδικο γίνεται must. Η τηλεόραση αρχίζει να κατασκευάζει δειλά τα πρώτα της είδωλα που αργότερα θα γίνουν και αυτοί πολιτικοί, ενώ από την άλλη σκιώδης παραμένει ο χώρος και ο ρόλος της αριστεράς που από τότε δε μπορεί να αντιληφθεί ή να μεταφράσει τις αλλαγές που απαιτούνται στη βάση του ιδεολογικού της κορμού προκειμένου να πρωταγωνιστήσει ξανά. Φαίνεται πως της αρκεί μια γερή επιδότηση κάθε φορά ούτως ώστε η αντίδραση να φτάνει μέχρι ένα ορισμένο σημείο, μέχρι ένα ποσοστό που δε χρήζει ευθύνης.
Αλλαγή σκυτάλης, έπειτα. Έρχεται ο Σημίτης σαν πρωθυπουργός. Ο άνθρωπος που είχε ως στόχο να βάλει τη χώρα στο Ευρώ με οποιοδήποτε πολιτικό και κοινωνικό κόστος( όχι δικό του βέβαια, αλλά του κοινωνικού συνόλου). Υποτίμησε γεμάτος περηφάνια το νόμισμα της χώρας, παρέδωσε πλαστά στοιχεία για την οικονομία του κράτους ( Α.Ε.Π., ποσοστά ανεργίας κτλ…)και οι εταίροι μας βέβαια άλλο που δε θέλανε να τα καλοδεχτούν. Είπε ευχαριστώ εκπροσωπώντας τη χώρα μας , μέσα από την ελληνική βουλή, στο πρωθυπουργό των Η.Π.Α. και ουσιαστικά στη πολιτική που αυτή ασκούσε όλα αυτά τα χρόνια στο βαλκανικό χώρο και ιδιαίτερα στην Ελλάδα. Επιπλέον μπήκε στη ζωή του τσομπάνη η λέξη χρηματιστήριο, τα ροζ φύλλα των εφημερίδων και το επάγγελμα χρηματιστής. Έβγαινε με ουισκάκι στο χέρι ο υπουργός οικονομικών από κάποιο πάρτι και έλεγε σε κάμερες και κανάλια πως η οικονομία της χώρας μας είναι δυνατή να μη φοβάται ο κόσμος, να παίξει( ωραίο ρήμα, να παίξει!) στο χρηματιστήριο. Μέσα σε δυο χρόνια έγινε το μεγάλο μπαμ. Έσκασε στα μούτρα χιλιάδων ηλιθίων η σαπισμένη φούσκα του άθλιου αυτού οικοδομήματος. Η μεγαλύτερη αναδιανομή πλούτου στη χώρα μας. Πλούσιοι γίναν πλουσιότεροι και οι φτωχοί έχασαν μέχρι και τα σώβρακα τους.
Μέσα σε όλα αυτά εξαρθρώνεται η 17 Νοέμβρη. Ένα τυχαίο περιστατικό(;), στάθηκε η αρχή για τη σύλληψη σχεδόν όλων των μελών της. Όλοι μέσα. Ένοχοι , αθώοι δε μας νοιάζει. Άλλωστε ο χρόνος πίεζε. Έρχονται οι Ολυμπιακοί!
2004, Ελλάδα. Από τον Άνα στον Καϊάφα. Κώστας Καραμανλής πρωθυπουργός. Η Ν.Δ. έρχεται με σκοπό να επανιδρύσει το κράτος και να οριοθετήσει τη θέση του πολίτη στο σήμερα. Μια νέα ευρωπαϊκή πορεία ξεκινάει με νέους συμμάχους και φιλοδοξίες για ισχυρή γνώμη και δύναμη στην Ε.Ε. Αποτελέσματα; Το μεγαλύτερο σκάνδαλο στη μεταπολιτευτική ιστορία όπου παζαρεύτηκαν δημόσιες εκτάσεις μέσω τρίτων ως άλλοθι. Siemens και χρηματισμοί πολιτικών προσώπων από golden boys που με θράσος απαιτούσαν παράνομα πράγματα. Η μισή Ελλάδα κάηκε κυριολεκτικά ,από ξένες δυνάμεις ή μη δε μπορεί να ειπωθεί με σιγουριά, παρακαλούνε υπουργοί το στρατηγό άνεμο να έρθει με το μέρος μας. Κάποιοι ομολογούν πως τα βράδια εκτελούνταν ανθρωποθυσίες στο βωμό των δώδεκα θεών προκειμένου να αλλάξει ρότα ο άνεμος. Μέχρι εκεί έφτανε ο κρατικός μηχανισμός. Ξεσάλωμα της κρατικής βίας και καταστολής με πολύ ξύλο, απαγόρευση διαμαρτυριών, δολοφονία μαθητή, αντίποινα σε κρατουμένους. Λαθρομετανάστες μετατρέπονται σε αποδιοπομπαίους τράγους και παίρνουν απάνω τους τις αμαρτίες άλλων. Πολλοί φάκελοι κλείνουν.
Παράλληλα οι υπουργοί έχουν αποθρασυνθεί, δεν προσπαθούν να κρύψουν τίποτα πια, επικαλούμενοι πως ότι είναι νόμιμο είναι και ηθικό. Οργιάζουν σε μια σειρά από σκάνδαλα, τηλεφωνικές υποκλοπές, δολοφονίες ατόμων που βρέθηκαν στη λάθος δουλειά τη λάθος χρονική στιγμή. Ένας πρωθυπουργός που στηρίζει αθόρυβα τα πάντα και πράττει μόνο μετά από τη γενική κατακραυγή που τη πληροφορείται από τα γκάλοπ που διεξάγουν τα Μ.Μ.Ε. Οι πράκτορες κάνουν πάρτι σε μια χώρα χωράφι.
Ολυμπιακοί αγώνες. Πετυχημένοι. Πλήθος κόσμου συγχαίρει τη μικρή χώρα με το μεγάλο ανάστημα που τα έφερε εις πέρας. Κάπου εκεί όμως ήρθε η ταφόπλακα. Χρέη, λοβιτούρες, φάκελοι και υποφάκελοι σε αναφορές για ολυμπιακά έργα και ακίνητα και πάει λέγοντας Πιστεύω ότι δεν αξίζει να αναφερθεί τίποτα άλλο πια. Η ιστορία είναι γνωστή και χιλιοειπωμένη.
2009, Ελλάδα- προτεκτοράτο τραπεζιτών. Η κηδεία ξεκίνησε… Η συνέχεια θα είναι μεγάλη; Κανείς δε ξέρει. Όσο αντέχει ο ετοιμοθάνατος θα τον χτυπάμε. Μέχρι να σβήσει.
Επανερχόμαστε λοιπόν, μετά από μια μικρή τυπική και πρόχειρη ανασκόπηση, στο ερώτημα που τέθηκε. Πού πήγε αυτή η φλόγα από τα μάτια του κόσμου; Πού πήγε η ορμή; Γιατί όλοι βολευτήκαμε σε ένα καναπέ, σε μια θέση στο δημόσιο, στη δουλειά του μπαμπά, στο ταμείο ανεργίας, στην οθόνη κάποιου ακριβού υπολογιστή και πλέον δε διεκδικούμε;
Γιατί ο κόσμος πλέον έχει μάθει. Έχει διδαχτεί από λάθη του παρελθόντος και πλέον ξέρει τη πορεία των πραγμάτων. Την έχει πατήσει πολλές φορές τη μπανανόφλουδα της αλλαγής. Γνωρίζει πως καμιά αλλαγή δε θα γίνει με σκοπό τη δική του σωτηρία. Τα πάντα θα κινούνται σε ακτίνες με σήμα δολαρίου, με μυρωδιά από πετρέλαιο, με πυρηνικά απόβλητα, με χημικά όπλα, με ανώμαλες καρδιές, με αναρίθμητους χαφιέδες, με κολαστήρια ανθρωπίνων ψυχών και σωμάτων ( τελευταία τα ονομάζουν πόλεις), με χωρίς δεσμούς, με νεκρές μνήμες, με σκουπίδια γύρω και μέσα του, με αδιάφορους επαναστάτες, με νεκρά λουλούδια, με δίχως έρωτα, με θάνατο.
Ο καθείς για τη πάρτη του λοιπόν; Αυτό άλλωστε δεν είναι και το μήνυμα της εποχής; Αυτή δεν ήταν όλη η τάση του life-style στη δεκαετία του ΄90; ¨Η ζωή είναι μικρή για να είναι θλιβερή¨; ¨Ζήσε και άσε τους άλλους να πεθάνουν¨. Εκεί καταλήγει ο σύγχρονος κόσμος. Εκεί τερματίζει η παιδεία του. Από μικρά παιδιά στο σχολείο αυτή δεν είναι η βασική γραμμή που επιδιώκει να περάσει;
Αν το καλοσκεφτεί κανείς, μια ζωή θα παλέψει για να γίνει το απόλυτο τίποτα. Άδειο μυαλό και ψυχή. Μόνο δουλειά, χρήμα, σεξ και ύπνος. Όταν φύγει δηλαδή τι θα αφήσει πέρα από μια καρέκλα σε ένα υπερπολυτελέστατο γραφείο; Αέρα κοπανιστό…
Πολλοί πίστεψαν πως η οικονομική κρίση που περνάμε θα ήταν μια πρώτης τάξεως ευκαιρία να επαναπροσδιορίσουμε κάποια πράγματα ( όπως αυτά) και να αρχίσουν τα πράγματα πάλι από την αρχή. Ξέχασαν όμως, πως σε καταστάσεις ακραίες οι άνθρωποι κλείνονται περισσότερο στον εαυτό τους και ξεχνάν τους άλλους γύρω τους. Γίνονται περισσότερο επιθετικοί και κτητικοί. Όταν κάποιος πεινάει, δε μπορείς εσύ να του πλασάρεις θεωρίες για ουτοπίες και πολύχρωμα αλογάκια της Παναγίτσας. Αυτό που έχει σημασία είναι το φαγητό. Υπάρχει το πρωτεύον πρόβλημα της επιβίωσης. Γυρίζουμε χρόνια πίσω.
Παράγων άνθρωπος. Πού πρωταγωνίστησε λοιπόν σε όλη αυτή την ιστορία (του ελληνικού τοπίου έστω) ο πολίτης; Πώς μπόρεσε να καθορίσει το εγώ του μέσα στο συνονθύλευμα της μιζέριας, της κλεψιάς, της αρπαχτής, της λαδιάς, του αίσχους, της μη συμμετοχής; Με δύο τρόπους. Ή προσπάθησε να βολευτεί και αυτός κάπου εκεί μέσα ή να ζήσει μια ζωή ήσυχος και παντρεμένος σε ένα καθωσπρέπει δυαράκι του πέμπτου, παρέα με δυο πιτσιρίκια που θα τα φέρει στα μέτρα του. Θάνατος παντού (δις).
Για να επιστρέψω στον Καστοριάδη, που ασχολήθηκε ιδιαίτερα με το ελληνικό ανάδελφο και γυρίζω συχνά σε αυτόν όποτε έχω ανάλογους προβληματισμούς. Αρχικά λέει πως ο όρος ελληνική δημοκρατία τελείωσε κάπου εκεί, γύρω στο 404 π.Χ. . Επιπροσθέτως αναρωτιέται ποιος είναι υπεύθυνος για τη κατάντια του ελληνικού λαού, τονίζοντας πως αν ο λαός αυτός δεν είναι ώριμος ως προς τη ψήφο του άρα και άμοιρος ευθυνών και συνεπειών πρέπει ταχέως να του ορίσουμε έναν κηδεμόνα.
Παλιά ο άνθρωπος προσπαθούσε ν αλλάξει τον κόσμο. Σήμερα προσπαθεί να μην αλλάξει τον εαυτό του. Κάπως έτσι έχουν έρθει τα πράγματα. Ο ανθρωπισμός σα κίνημα έχει τερματίσει εδώ και χρόνια, σαν ιδέα σβήνει τούτες τις μέρες, αυτές τις ώρες. Θα έχει η γενιά μας να λέει πως έκανε κάτι, μιας και είναι η πρώτη που δε μπόρεσε να κατασκευάσει είδωλα για τις επόμενες. Μαζί με τον ανθρωπισμό, καταργείται και η έννοια της αλληλεγγύης όπου πλέον θα χρησιμοποιείται αποκλειστικά σε τόπους καταλήψεων και κοινωνικής ανάγκης, χωρίς λόγο όμως, έτσι απλά ¨εις μνήμην¨.
Αντιθέτως αρχίζει στη πουλημένη συνείδηση του καθενός να συλλαβίζεται δειλά( και αυτό γιατί η μνήμη κάπως δείχνει να λειτουργεί ακόμα) η λέξη φιλοτομαρισμός. Προβήκαμε στο συμβιβασμό και εμείς σαν απλοί πολίτες και δουλικοί του ολιγαρχικού συστήματος που γενναιόδωρα μας πλάσαραν. Τομάρια μας βλέπουν εκείνοι, φιλοτομαριστές εμείς. Διατηρούμε τον αντιδραστικό μας εαυτό , δε μπορείς να πεις.
Παιδιά χωρίς χέρια θα τρέχουν γυμνά να σε πιάσουν ψάχνοντας εκδίκηση για τα νεκρά τους όνειρα. Στείρες γυναίκες θα κλαίνε και θα καταριούνται που ποτέ δε τους επέτρεψες να μεγαλώσουν το παιδί που πάντα θέλανε. Άντρες άχρηστοι θα κάθονται με τη καρδιά τους στα χέρια γιατί ποτέ δε βρήκαν κάποια να τη δώσουν. Φωτιά θα υπάρχει στο φόντο της πόλης ενώ γυμνά από φτερά κοράκια θα πετάνε πάνω από τα ανοιγμένα μνήματα.
Δεν είναι σκηνές από την αποκάλυψη, είναι το τέλος που ζούμε με άλλα λόγια. Αυτό υπάρχει γύρω μας απλά εμείς το παρακολουθούμε μεταφρασμένο ή μεταγλωττισμένο μέσα από το κουτάκι με το καλώδιο στην άκρη που κάποιοι ονόμασαν τηλεόραση.
Θρεφτάρια. Άργησε φέτος το Πάσχα και δε αρπάξαμε την ευκαιρία που μας αντιστοιχούσε. Μύρισε το σφαγείο μας θυμάρι…

Advertisements
This entry was posted in Δοκιμια, Κυριάκος Αναστασίου, Κυριακος Αναστασιου and tagged , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s